Patron szkoły

Kategoria: Podstrony Opublikowano: poniedziałek, 28, październik 2013

konopnickaMaria Konopnicka (ur. 23 maja 1842 w Suwałkach, zm. 8 października 1910 we Lwowie)

Dzieciństwo.

Była córką Józefa i Scholastyki z Turskich. Wasiłowscy przybyli do Suwałk w 1841 z pierworodną córką Wandą Zenobią, urodzoną rok wcześniej w Warszawie i zamieszkali w domu rejenta Jana Zapiórkiewicza . W czasie pobytu w Suwałkach Wasiłowskim urodziło się jeszcze czworo dzieci: Jan Jarosław, Laura Celina, Zofia, Jadwiga Julia. W 1849, kiedy Maria miała siedem lat, rodzina Wasiłowskich przeniosła się do Kalisza. Jej jedyny brat zginął w pierwszej bitwie pod Krzywosądzem. Matka Marii Konopnickiej zmarła w 1854 roku. Ojciec jej był prawnikiem. Wychowywał córki w tradycji chrześcijańskiej. Atmosfera powagi, żarliwego patriotyzmu i surowych nauk moralnych miała duży wpływ na Marię. W latach 1855-1856 uczyła się z siostrą na pensji u sióstr sakramentek Warszawie i tam zetknęła się z Elizą Pawłowską, późniejszą Orzeszkową. Przyjaźń ich, scementowana wspólnymi zainteresowaniami literackimi, przetrwała całe życie Marii.

Młodość i początki twórczości.

Konopnicka wyszła za mąż we wrześniu 1862 roku. Zaraz po ślubie Maria Konopnicka wyjechała z Kalisza, zamieszkując w Bronowie k. Poddębic, a potem w Gusinie. W czasie dziesięciu lat małżeństwa Maria urodziła ośmioro dzieci, z czego dwoje zmarło zaraz po porodzie. W 1876 roku poetka rozstała się  z mężem. Po kilku latach, w 1878 roku nagle zmarł jej ojciec. W 1877 roku przeniosła się z dziećmi do Warszawy, gdzie mieszkała do roku 1890. Pracowała w stolicy jako korepetytorka. W latach 1884-1886 redagowała pismo dla kobiet "Świt".Na 25-lecie pracy pisarskiej (1903) Konopnicka otrzymała w darze narodowym dworek w Żarnowcu.Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu. Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu

Życie literackie.

Debiutowała w prasie jako poetka w roku 1870. Pierwszym jej utworem był wiersz pt. "Zimowy poranek". Cykl lirycznych wierszy "W górach" zamieścił w rok później "Tygodnik Ilustrowany". Konopnicka została zachęcona dobrym przyjęciem wierszy przez rodaków i znajomych już pisarzy m.in. Henryka Sienkiewicza. Bardzo szybko jej twórczość poetycka przepełniona patriotyzmem i szczerym liryzmem zdobyła powszechne uznanie. W latach 1884-1887 redagowała pismo dla kobiet "Świt". Współpracowała  z tygodnikiem emancypantek "Bluszcz". Pierwszy tomik Poezji wydała w roku 1881, następne ukazywały się w latach: 1883, 1887, 1896. Nowele pisała od początku lat osiemdziesiątych XIX wieku aż do śmierci. Maria Konopnicka zajmowała się także krytyką literacką, początkowo na łamach "Kłosów", "Świtu", "Gazety Polskiej", "Kuriera Warszawskiego", następnie w wielu innych pismach. Konopnicka jest znana z części swojego dorobku obejmującego prozę i tworzonego dla dzieci. W 1908 w czasopiśmie Przodownicy Konopnicka opublikowała "Rotę" - jedną z najważniejszych polskich pieśni patriotycznych. Utwory Konopnickiej zawierają protest przeciwko niesprawiedliwości społecznej oraz ustrojowi niosącemu ucisk i krzywdę. Nacechowane są patriotyzmem, liryzmem  i sentymentalizmem.

Śmierć pisarki.

Maria Konopnicka zmarła na zapalenie płuc 8 października 1910 we Lwowie. Została pochowana 11 października 1910 na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie, w Panteonie Wielkich Lwowian . Pogrzeb, zorganizowany przez Marię Dulębiankę, stał się wielką manifestacją patriotyczną, w której udział wzięło blisko 50 000 osób. 

nagrobek_patron

 

 

 

Na cokole wyryto fragment wiersza Konopnickiej "Na cmentarzu":
...Proście wy Boga o takie mogiły,
które łez nie chcą, ni skarg, ni żałości,
lecz dają sercom moc czynu, zdrój siły
na dzień przyszłości...

 

 

Społeczność Suwałk zorganizowała wieczór poświęcony jej twórczości i zapoczątkowano zbiórkę pieniędzy na tablicę pamiątkową. Władze carskie sprzeciwiały się tej inicjatywie. Dopiero w 25-lecie śmierci, 8 października 1935 roku, na ścianie domu, w którym urodziła się poetka, umieszczono pamiątkową tablicę. W lutym 1957 roku powołano Muzeum Marii Konopnickiej. W centrum Suwałk, a także we Wrześni postawiono poetce pomnik. Muzeum im. Marii Konopnickiej, oddział Muzeum Okręgowego w Suwałkach Muzeum im. Marii Konopnickiej, oddział Muzeum Okręgowego w Suwałkach

Twórczość

Zbiory nowel
    Cztery nowele (1888)
    Moi znajomi (1890)
    Dym
    Na drodze
    Nowele
    Ludzie i rzeczy
    Na Normandzkim Brzegu
    Mendel Gdański
    Miłosierdzie gminy
    Nasza Szkapa
Dla dzieci
    Śpiewnik dla dzieci
    O Janku Wędrowniczku
    O krasnoludkach i sierotce Marysi
    Na jagody
    Nasza szkapa
Zbiory wierszy
    Śpiewnik historyczny (1904)
    Wiersze (wybór)
    Zimowy poranek (1870)
    Kaliszowi (1888 i 1907)
    Memu miastu (1897)
    Rota (1908)
    Stefek Burczymucha
    Wolny najmita
    W poranek
    Tęsknota
    Noc
    Kubek
Poematy
    Pan Balcer w Brazylii (1910)

 

Odsłony: 1245